มาทำความรู้จักกับ SCBA หรือ เครื่องช่วยหายใจชนิดอัดอากาศแบบสะพายหลัง!
SCBA ย่อมาจาก Self-Contained Breathing Apparatus หรือที่ภาษาไทยมักเรียกว่า "ชุดเครื่องช่วยหายใจแบบสะพายหลัง"
เครื่องช่วยหายใจแบบพกพาที่มีแหล่งอากาศอัดอยู่ในตัวเอง ออกแบบมาเพื่อให้ผู้ใช้งานสามารถหายใจได้อย่างปลอดภัยในสภาพแวดล้อมที่ อากาศเป็นอันตราย ขาดออกซิเจน หรือปนเปื้อนสารพิษ
กล่าวคือ ผู้ใช้จะ ไม่สูดอากาศจากภายนอกเลย แต่จะหายใจจากอากาศสะอาดที่ถูกอัดไว้ในถังแรงดันสูง ซึ่งทำให้สามารถทำงานในพื้นที่อันตรายได้อย่างปลอดภัย
ส่วนประกอบหลักของ SCBA
เพื่อให้เข้าใจการทำงานได้ง่ายขึ้น SCBA มักประกอบด้วย 4 ส่วนสำคัญ:
1.ถังอากาศ (Cylinder): ทำจากเหล็ก อลูมิเนียม หรือคอมโพสิต (น้ำหนักเบา) บรรจุอากาศอัดความดันสูงไว้
2.ชุดสายรัดและโครงหลัง (Harness & Backplate): ออกแบบมาเพื่อกระจายน้ำหนักของถังให้อยู่บนสะโพกและไหล่ เพื่อความคล่องตัว
3.ชุดควบคุมความดัน (Regulator): ทำหน้าที่ลดความดันสูงจากในถัง ให้กลายเป็นความดันที่ผู้สวมใช้งานสามารถหายใจได้ตามปกติ
4.หน้ากาก (Facepiece): ครอบคลุมทั้งใบหน้าเพื่อป้องกันดวงตาและทางเดินหายใจ เพื่อป้องกันไม่ให้สารพิษจากภายนอกรั่วซึมเข้าไปในหน้ากากได้
หลักการทำงานของการใช้งาน SCBA
1.อากาศสะอาดถูกอัดอยู่ใน ถังแรงดันสูง (200–300 bar)
2.อากาศจะถูกส่งผ่าน ตัวลดแรงดัน (Pressure Reducer)
3.จากนั้นเข้าสู่ Regulator เพื่อควบคุมการจ่ายอากาศตามการหายใจ
4.อากาศเข้าสู่ หน้ากาก (Full Face Mask)
5.ผู้ใช้งานหายใจเข้า–ออก โดยปลอดภัย
ข้อดี-ข้อจำกัด
-
ข้อดี
-
ปลอดภัยสูง เพราะอากาศภายนอกไม่สามารถเข้ามาให้ระบบหายใจได้
-
ป้องกันทั้ง “ขาดออกซิเจน” และ “สารพิษเข้ามาในระบบหายใจ”
-
ใช้งานได้ทันทีในเหตุฉุกเฉิน
-
-
ข้อจำกัด
-
ใช้งานได้ตามเวลาของถัง (เช่น 30–60 นาที)
-
น้ำหนักค่อนข้างมาก (~10–15 กก.)
-
ต้องมีการตรวจสอบและบำรุงรักษาอย่างสม่ำเสมอ
-
ข้อควรระวังและการดูแลรักษา
การใช้ SCBA จำเป็นต้องได้รับการฝึกฝนอย่างถูกต้อง เพราะมีเรื่องของ ระยะเวลาการใช้งาน (Duration) ที่จำกัดตามความจุของถังและอัตราการหายใจของผู้ใช้ นอกจากนี้ยังต้องมีการตรวจสอบสภาพอุปกรณ์ (Visual Inspection) และการทดสอบแรงดันถัง (Hydrostatic Test) ตามระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด เพื่อความปลอดภัยสูงสุด
